Ordre Equestre du Saint-Sépulcre de Jérusalem-Lieutenance de Belgique - Ridderorde van het Heilig Graf–Landscommanderij België
https://ordredusaintsepulcre.be/Het-mysterie-van-de-zoutstormen-op-de-bodem-van-de-Dode-Zee
      Het mysterie van de zoutstormen op de bodem van de Dode Zee

Het mysterie van de zoutstormen op de bodem van de Dode Zee

DODE ZEE – Computersimulaties en nieuw onderzoek helpen de wetenschappers te begrijpen waarom het zout in de Dode Zee zich eerder naar de diepte verplaatst dan naar de oppervlakte.


Om de video te bekijken: klik HIER

Onder het wateroppervlak van de Dode Zee krijgt men de indruk dat het er voortdurend sneeuwt. Sedert vele jaren stellen geologen zich de vraag waarom de zoutkristallen zich naar de bodem van de zee bewegen. Het “sneeuwt” als het ware zout onder water en dit gaat tegen alle wetten van de fysica in. Die willen immers dat de kristallen in het water zouden opstijgen, net als alle andere voorwerpen in de Dode Zee doen.

Wetenschappers ontdekten dit wonder fenomeen pas voor het eerst in 1979. De zoutlaag op de zeebodem stijgt immers met ongeveer 10cm per jaar en dit als gevolg van het zinken van de zoutkristallen, ondanks het feit dat het merendeel van de voorwerpen in het water van de Dode Zee naar boven worden gestuwd.

Een nieuwe studie in “American Geophysical Union’s Water Resources Research” formuleert een verklaring voor dit verschijnsel. Vanaf het moment dat de Dode Zee zich terugtrok, werd het water als maar zouter. In de zomer verdeelt de zon de Dode Zee in twee onderscheiden lagen: een bovenste warmere laag die door de zon wordt opgewarmd en een koudere laag dieper in het water.

De twee lagen mengen zich niet met mekaar omdat de bovenlaag de warmste is en minder compact. Het water dat uit de Dode Zee verdampt, komt nu precies uit deze waterlaag en op die manier wordt het zoutgehalte in deze laag nog hoger hetgeen het voor dit water nog moeilijker maakt om zich met het water in de onderste laag te vermengen. De onderzoekers wisten wel dat het zout dat in de zee naar beneden neerdwarrelt precies uit deze bovenste waterlaag kwam, maar hadden nog niet achterhaald hoe dat zout zich met de onderste koude waterlaag toch vermengde.

Nadav Lensky, geoloog bij de Israëlische Geologische Commissie en co-auteur van de nieuwe studie, maakte in 2016 als eerste melding van het bestaan van “zoutvingers” die het zout uit de bovenste laag langzaam naar de lagere waterlaag transporteerden. Nieuwe onderzoeken en computersimulaties die recent werden gepubliceerd, bevestigen nu het bestaan van deze “zoutvingers” die langzaam het zout uit de bovenste laag naar de onderste waterlaag duwen.

“Eerst vormen zich heel kleine vingers die eigenlijk te klein zijn om ze te zien. Maar vrij snel werken ze zo op mekaar in dat ze naar beneden zakken en als maar grotere structuren gaan vormen,” stelt Raphaël Ouillon, ingenieur mechanica aan de Santa-Barbara-universiteit in Californië en tevens de belangrijkste auteur van de nieuwe studie.

De onderzoekers zijn van mening dat de bewegingen in de bovenste waterlaag ervoor zorgen dat minuscule warme waterbellen erin slagen om in de onderste koude waterlaag binnen te dringen. Deze waterbewegingen in de bovenste laag worden onder meer veroorzaakt door de golfslag, door windstoten of door het geplons van de zwemmers. Zohaast de warme waterbellen in de onderste waterlaag binnendringen, koelen ze zeer snel af en door die plotse afkoeling kunnen ze minder zout bevatten waardoor het zout in de vorm van zoutkristallen wordt afgezet. Deze dwarrelen – net als sneeuw, neer en zinken tot op de bodem van de zee. De onderzoekers noemen de initiële verstoringen in het water, die het hele proces op gang brengen “zoutvingers” net zoals wanneer men de vingers lichtjes in een kom water dompelt, men ook kleine rimpelingen op het wateroppervlak teweeg brengt.

“De eerste vingers zijn eigenlijk niet veel meer dan enkele millimeters, soms enkele centimeters dik, maar zij zijn wel over het hele wateroppervlak van de zee verspreid,” verklaart Eckhart Meiburg, ingenieur mechanica aan de Santa Barbara universiteit en eveneens co-auteur van de nieuwe studie. “Allemaal samen leveren deze kleine vingers wel een enorme hoeveelheid zout.”

Deze ontdekkingen zijn niet enkel belangrijk om het mechanisme in de Dode Zee te begrijpen, maar helpen tevens de geologen over heel de wereld te begrijpen hoe vele reusachtige zoutmassa’s in de aardkorst tot stand zijn gekomen.

“Wij weten dat er op heel wat plaatsen in de wereld dikke zoutlagen in de aardkorst aanwezig zijn. Sommige van die lagen kunnen wel een kilometer dik zijn,” stelt M. Meiburg. “Maar wij weten niet hoe die reusachtige zoutmassa’s doorheen de geologische geschiedenis tot stand zijn gekomen.”

De Dode Zee is de enige plaats op aarde waar het mechanisme van de zoutvingers zich nog voordoet op het moment dat de geologen het nog kunnen observeren, terwijl dezelfde procesgang hoogst waarschijnlijk ook aan de basis ligt van heel wat andere massieve zoutmassa’s in de aarde.

“Samengevat: dit alles maakt dat dit zoutproces in de Dode Zee uniek is in zijn soort,” stelt Lensky. “Essentieel is, dat we hier een compleet nieuwe ontdekking hebben gedaan, die zeer relevant is voor het begrip van het tot stand komen van de zoutbassins die zo veelvuldig in de geschiedenis van de Aarde voorkomen.”

Mélanie Lidman voor “The Times of Israël

Vertaling: Luk De Staercke

Réagir à cet articleRéagir à cet article

Een bericht, een commentaar?

vooraf modereren

Let op: je bericht verschijnt pas wanneer het gelezen en goedgekeurd is.

Wie ben je?
Vul hier je commentaar in

In dit formulier kun je de SPIP-codes {{gras}} {italique} -*liste [texte->url] <quote> <code> en HTML codes <q> <del> <ins> gebruiken. Om een nieuwe paragraaf te maken laat je gewoon een paar regels leeg.



Links & Multimedia

Agenda
newsletter