Ordre Equestre du Saint-Sépulcre de Jérusalem-Lieutenance de Belgique
http://ordredusaintsepulcre.be/Wie-kent-de-Stenen-van-Lakis
      Wie kent de Stenen van Lakis ?

Wie kent de Stenen van Lakis ?

De Stenen van Lakis hebben nog niet al hun geheimen prijs gegeven. De ruïnes verbergen nog de geschiedenis van menig bloedige veldslag...


Wanneer Jeremias, Daniël en andere Bijblese figuren van een rampzalige stormloop gewag maken, waarover hebben ze het dan eigenlijk? Waar was Koning David neergezeten toen hij op nieuws van zijn rebelse zoon Absalon zat te wachten? En waarom betreurde een officier in een brief aan zijn commandant het feit dat hij van de vesting Azeka geen enkel teken meer ontving?

Het beste middel om de Bijbel te vatten en een antwoord op dergelijke vragen te krijgen, is ontegensprekelijk zich ter plaatse begeven, daar waar de gebeurtenissen zelf hebben plaats gehad, in Lakis.

Alvorens evenwel op weg te gaan, is het belangrijk te weten dat er daar op de heuvel zelf nog weinig te bezichtigen valt. Het grootste deel van de site dient immers nog archeologisch onderzocht te worden. Maar het onderzoek in zijn huidige staat, met zijn enkele restauraties, is tegelijk fascinerend en aangrijpend. Een simpel bezoek aan Lakis brengt niet alleen verheldering rond een honderdtal Bijbelse passages, maar maakt het tevens mogelijk dat men de plaats zelf fysisch aanraakt waar archeologen meer dan een dozijn brieven hebben ontdekt. Deze zijn in de laatste periode van de antieke stad geschreven.

Lakis is heden een nationaal park dat alles in zich draagt om zich tot officiële site te ontplooien. Maar heden zijn er nog geen openingstijden, moet er geen toegangsprijs worden betaald en zijn er evenmin toiletten. De heuvel is bovendien overwoekerd met het lover van mooie wilde bloemen. De eerste die ’s morgens aankomt wordt veronderstelt het hek te openen.

De tweevoudige val van Lakis

Josuah veroverde Lakis nadat zijn Canaëse vorst zich met vier andere vorsten had verbonden ten einde een bondgenoot van Israël aan te vallen. Nadat de stad gedurende enkele eeuwen verlaten bleef, werd deze opnieuw heropgebouwd na de dood van Koning Salomon en de opsplitsing van zijn rijk in twee delen, met name Israël en het koninkrijk Juda.

De locatie is strategisch, aangezien ze de wegen vanuit de kust en de vlaktes naar het binnenland beheerst. De koningen van Juda versterkten daarom Lakis en omringden de stad met solide wallen en formidabele muren. Ze bouwden er een paleis voor de gouverneur van het district die door de vorst zelf werd bezoldigd en voegden er een soldatenkwartier voor een groot garnizoen aan toe. De stad was dermate versterkt, dat toen er in Jeruzalem een rebellie uitbrak, koning Amatsia in Lakis zijn toevlucht zocht (2 kon 14, 19).
Een halve eeuw later weigerde Koning Ezechias zijn jaarlijkse bijdrage aan de Assyrische vorst Sanherib te betalen. Deze beheerste toen heel het Antieke Oosten. Assyrië had reeds het koninkrijk van Noord-Israël veroverd en had eerder de bevolking ervan verbannen. In 701 vr. Chr. maakte het indrukwekkende Assyrische leger zich aldus meester van de stad Lakis. Sanherib wou in het kielzog van deze beweging ook Jeruzalem inpalmen, maar de voortreffelijke versterkingen van koning Ezechias - en Gods hand - konden dit beletten.

De inwoners van Lakis werden van tussen het puin vandaan gehaald en in gevangenschap meegevoerd. Dit tragisch vertrek uit hun woningen werd door de kunstenaars van Sanherib in detail op albasten bas-reliëfs uitgebeeld.

In de schaduw van de bomen aan de voet van de heuvel kunnen we ons als bezoeker een beeld vormen van hetgeen zich hier op deze historische plaats heeft afgespeeld. We kijken dan ook eens achterom, in de richting van de Mosjav: in 701 en in 586 vr. Chr. hadden de machtigste legers van de toenmalige wereld hier hun tenten opgeslagen. Het is precies van hieruit dat zij de stad belaagden (“Later, wanneer Sanherib, koning van Assyrië met heel zijn legerschaar Lakis belegerde...” 2 Kr 32, 9). Sanherib had zijn immense leger verdeeld over Jeruzalem en Lakis. Hijzelf bleef hoogstwaarschijnlijk bij zijn troepen die hier achter ons gelegerd waren, en nam zelf deel aan de strijd om de stad in te nemen.

Lakis zou uiteindelijk heropgebouwd worden, zij het dat de stad niet in zijn oude glorie zou worden hersteld. Toch zou de stad zijn vroeger (strategisch) belang herwinnen. In 586 vr. Chr. werd Juda opnieuw aangevallen, deze keer door het machtige Babylonische leger van Nabuchodonosor II. De steden vielen een na een in Babylonische handen, zo ook Lakis en Jeruzalem.

Aan de stadspoorten

Lakis was aan drie zijden door rivieren en diepe ravijnen omringd, hetgeen een aanval op de stad sterk bemoeilijkte. Ongelukkig genoeg had de stad aan zijn vierde zijde, met name de zuidoostelijke kant, geen natuurlijke hindernissen. Het was dan ook hier dat de Assyriërs en vervolgens de Babyloniërs hun stormloop ondernamen.

De enige Assyrische belegeringswal die tot op heden (onweerlegbaar) werd bloot gelegd, bestreek een groot deel van de heuvel, van boven tot beneden. Hij was samengesteld uit meer dan 15.000 ton stenen die op het terrein omheen de stad werden verzameld en die door middel van mortel op de heuvel werden bevestigd. Het is naar dit soort aanvalswal dat Jeremias verwees, wanneer hij in vers 6, 6 de Heer citeert: “vel de bomen en werp een wal op tegen Jeruzalem”.

We bemerken dat er in de wal stenen ontbreken. James Starkey, de eerste archeoloog die op deze site opgravingen deed, had niet het minste idee van wat hij had gevonden. Hij nam daarom enkele steken weg om deze te onderzoeken, maar hij kreeg nooit de kans zijn bevindingen te publiceren. Toen hij op 10 januari 1938 op weg was naar de inhuldiging van het Rockefellermuseum, werd hij immers door enkele Arabische aanvallers vermoord.

Het valt ons als bezoeker op dat de toegang tot de stad in een hoekvorm werd gebouwd. De poortdrempel kruist hier de toegang naar rechts. De reden hiervan is eenvoudig: een rechtshandige vijandelijke soldaat die wou ten aanval gaan, kon er zodoende zijn wapen slechts moeizaam hanteren.

Het woord “poort” wordt in de Bijbel maar liefst meer dan 300 maal vermeld. Destijds was een poort niet enkel een toegang zoals we dit vandaag de dag kennen. De woorden “poort” en “stadspoort” komen in de Bijbel in feite overeen met een ingewikkelde formatie van twee versterkte toegangen die door een binnenkoer van elkaar werden gescheiden. De buitenste toegang bevond zich buiten de stadsmuren en werd door massieve torens omringd. De eigenlijke toegang tot de stad liep door een passage tussen hoge torens.

Eenmaal voorbij de buitenste poort bevinden we ons op een heel grote binnenplaats. Het was hier dat in de Bijbelse periode de profeten en de oudsten van de stad plaats namen om recht te spreken, om te profeteren, of om simpelweg van gedachten te wisselen. “Zij die aan de stadspoorten zetelen, spreken over mij,” leest men in het boek der Psalmen (69, 13). In het Boek Ruth (4,1) lezen we dat Boaz “naar de stadspoort was gegaan en er had plaatsgenomen”.

De brieven van Lakis

Alvorens de dorpel van de poort te overschrijden, kunnen we eerst even een kleine ruimte rechts betreden. Wellicht bevinden we ons in het binnenste van een vroegere toren. Deze ruimte staat bekend onder de benaming “Brievenkamer”. Starkey ontdekte er immers documenten die uit de Bijbelse periode dateren. Het gaat om 22 fragmenten van vazen uit klei die oud-Hebreeuwse inscripties bevatten. 18 ervan worden heden in het British Museum tentoon gesteld, 5 in het Rockefellermuseum en één enkel is opgenomen in de tentoonstelling De Oevers van Babylon in het Museum van het Land van de Bijbel.

De Brieven van Lakis zijn evenwel reeds vóór de periode van de Babylonische gevangschap geschreven, wellicht zelfs reeds ten tijde van de ultieme aanval van Babylon op Juda. Het merendeel van de steden van Juda waren reeds gevallen en - volgens Jeremias (34, 6) - waren slechts Jeruzalem, Lakis en Azeka als versterkte steden overeind gebleven.

Toen verscheen een bijzondere boodschapper. Stel u zich even Jaos voor, commandant van het leger van Lakis, die hier bij de poort de wacht optrok. Een soldaat overhandigde hem een boodschap van Hosaja, een officier van een nabij gelegen kamp. Daarin leest men: “en moge mijn heer weten dat wij de vuursignalen van Lakis opvolgen... vermits wij in de onmogelijkheid zijn (de signalen van) Azeka te zien”.

Stellen we ons even de reactie van Jaos voor. Wat kon dit betekenen? Waarom kwamen er geen signalen uit Azeka? Was deze stad eveneens voor de vijand gevallen? Zou Lakis de volgende zijn om zich over te geven?

We betreden vervolgens de stad en kijken even naar links. In de oudste tijden had elke cultuur een eigen indeling voor zijn stadspoorten. De Israëlieten voorzagen hun poorten aan alle zijden van zalen voor de wacht. Deze telden soms vier cellen, maar meestal waren het er zes, zoals dit in Ezechiel (40, 21) is beschreven: “En er waren aan de poort drie wachtlokalen aan de ene zijde en drie aan de andere”.

Na even de drie wachtlokalen die nog overeind zijn gebleven te hebben bekeken, volgen we de weg naar een rotsachtige helling aan de rechterkant. We klimen tot aan de top en bekijken de rotsen rondom ons. Terwijl het verschrikkelijke Assyrische leger druk in de weer was met het opwerpen van zijn aanvalswal daar beneden, maakte het tegelijk een “route” klaar om hun stormrammen de mogelijkheid te bieden de top te bereiken. Toen de inwoners van de belegerde stad dit zagen, raakten ze in paniek en begonnen eveneens aan de bouw van een eigen verdedigingswal.

Mannen, vrouwen en kinderen verlieten de buitenwijken om de soldaten en de inwoners van de stad in het stadscentrum te vervoegen. Samen woelden zij in de grond en haalden er de stenen uit om hun eigen verdedigingswal hoger te bouwen dan de aanvalswal van de vijand. Hun wal, een verdedigingswapen zoals nergens ter wereld er een bestond, werd inderdaad hoger en bijna dubbel zo breed dan deze van de Assyriërs. Deze kon desondanks de verovering van de stad niet beletten.

Het Acropolis, pieken en putten

We genieten volop van het panoramisch zicht en nemen vervolgens de weg naar beneden. Vóór ons verheft zich een immens platform, dat de archeologen het acropolis van de stad hebben genoemd. Deze term werd aan de Grieken ontleend, die zich later in de regio zouden vestigen.

Het acropolis van Lakis is zowat de belangrijkste ontdekking die heden in Juda is gebeurd. Het bevatte een versterkt paleis dat onderdak bood aan de door de koning benoemde gouverneur. Er waren tevens een archiefruimte, paardenstallen, karren en opslagruimten.

We bewonderen de symmetrische schoonheid van het bouwwerk en beklimmen vervolgens de trappen die naar de top leiden. Daar zien we de vruchtbare velden in de vallei. Het merendeel van de bewoners van Lakis waren dan ook landbouwers. Wie leefde dan wel binnen de stadsmuren? Wellicht de elite zoals de officieren van het leger, eigenaars van kraampjes, rechters, griffiers, schriftgeleerden en priesters.

We steken de top van het acropolis over en krijgen een buitengewoon uitzicht over de stadspoorten. Vervolgens dalen we het pad af. Na enkele ogenblikken bemerken we links een stenen structuur die in de wand van de heuvel uitsteekt. Het is een van de talrijke als versterking ontworpen “pieken” die het instorten van de muren moesten beletten. Tegen de stenen bevindt zich een nieuw heuveltje: dit kwam tot stand doordat Starkey bij zijn onderzoek zijn puinafval er tegenaan gooide.

Bij de splitsing gaan we naar links. Zo kiezen we voor de “de lange weg”. We ontdekken zo de nieuwe opgravingen in de nabijheid van de stadsmuur. Deze hebben al hun geheimen zeker nog niet prijs gegeven. Recht tegenover de enige borstbezieboom op de heuvel voeren enkele trappen naar een met stenen beklede put. Deze is tientallen eeuwen oud en is 44 meter diep. Tot op heden is dit de enige vindplaats van water op de site.

We volgen verder het pad heuvelopwaarts en slaan aan het einde
linksaf om zo weer bij onze auto te komen.

© Jerusalem Post Edition Française
Foto: Shmuel Bar-Am

Vertaling l.d.s.

Réagir à cet articleRéagir à cet article

Een bericht, een commentaar?

vooraf modereren

Let op: je bericht verschijnt pas wanneer het gelezen en goedgekeurd is.

Wie ben je?

Om je gebruikersafbeelding bij je bericht te tonen moet je je eerst registreren opgravatar.com (gratuit et indolore). Vergeet niet om hier je e-mailadres te vermelden.

Vul hier je commentaar in
  • In dit formulier kun je de SPIP-codes [->url] {{vet}} {cursief} <quote> <code> en HTML code <q> <del> <ins> gebruiken. Om een nieuwe paragraaf te maken laat je gewoon een paar regels leeg.



Ontdek het Heilige Land

Agenda
Oktober 2017 :

Niets voor deze maand

september 2017 | November 2017

newsletter